Музей истории университета находится на втором этаже главного корпуса и работает с 1987 года.

Как создавался музей

Созданию музея способствовал приказ Министерства высшего и среднего специального образования СССР № 787 от 10 декабря 1984 года «Об участии высших учебных заведений во всесоюзном смотре научно-просветительской работы музеев, посвящённом 40‑летию Победы советского народа в Великой Отечественной войне».

Под руководством ректора А.С. Сагинова был создан Музейный совет из ведущих профессоров института. Большую помощь в создании и комплектовании музея оказали ветераны института И.Л. Портной, И.И. Попов, Г.И. Вальштейн, Н.Г. Дьякова и А.Н. Лебедев. Была проведена упорная и кропотливая работа по сбору материалов и сведений об истории института.

Торжественное открытие музея состоялось 28 ноября 1987 года и было приурочено к 70‑летию Великой Октябрьской социалистической революции и 35‑летию КарПТИ.

Фонд музея

Первым директором музея был А.Н. Лебедев, с 1997 по 2005 год музеем руководила Н.Г. Дьякова. Благодаря их труду в музее собран богатый фонд — более 5 тысяч исторических документов, рукописная беллетристика, уникальная коллекция правительственных наград и поощрений, благодарственные письма, отражающие важные этапы учебной, научной и общественной жизни вуза.

Экспозиция

В 2008 году по инициативе ректора КарГТУ А.М. Газалиева музей был реконструирован, и 18 декабря 2008 года, в дни празднования 55‑летия университета, состоялась презентация новой экспозиции — летописи становления и развития университета с 1953 по 2008 год.

Богатый и разнообразный материал представлен на персональных стендах, посвящённых учёбе в КарПТИ Первого Президента Республики Казахстан Н.А. Назарбаева, ректору института академику АН КазССР А.С. Сагинову, первому казахстанскому профессору математики А.А. Ермекову и академику АН КазССР К.И. Сатпаеву — людям, чьи жизнь и деятельность были тесно связаны с институтом. Специальные стенды посвящены лауреатам Государственных премий и увековечению памяти учёных: «Учитель, преклоняюсь перед именем твоим».

Исторические материалы показывают посетителям преемственность поколений, сохранение традиций, активное участие преподавателей и студентов в общественной жизни.

Экскурсии

Сотрудники музея проводят экскурсии для всех студенческих групп — по истории университета, развитию научно-технического творчества и патриотическому воспитанию. Музей ведёт учебную и научно-просветительскую работу с учащимися колледжей и школ, помогает им с профессиональной ориентацией.

Университет тарихы мұражайы бас ғимараттың екінші қабатында орналасқан және 1987 жылдан бері жұмыс істейді.

Мұражай қалай құрылды

Мұражайдың құрылуына КСРО Жоғары және арнаулы орта білім министрлігінің 1984 жылғы 10 желтоқсандағы «Кеңес халқының Ұлы Отан соғысындағы Жеңісінің 40 жылдығына арналған мұражайлардың ғылыми-ағарту жұмысының бүкілодақтық байқауына жоғары оқу орындарының қатысуы туралы» № 787 бұйрығы ықпал етті.

Ректор Ә.С. Сағыновтың басшылығымен институттың жетекші профессорларынан Мұражай кеңесі құрылды. Мұражайды құруға және жасақтауға институт ардагерлері И.Л. Портной, И.И. Попов, Г.И. Вальштейн, Н.Г. Дьякова және А.Н. Лебедев үлкен көмек көрсетті. Институт тарихына қатысты материалдар мен мәліметтерді жинау бойынша табанды әрі ауқымды жұмыс атқарылды.

Мұражайдың салтанатты ашылуы 1987 жылғы 28 қарашада өтіп, Ұлы Қазан социалистік революциясының 70 жылдығы мен ҚарПТИ-дің 35 жылдығына орайластырылды.

Мұражай қоры

Мұражайдың тұңғыш директоры А.Н. Лебедев болды, 1997–2005 жылдары мұражайды Н.Г. Дьякова басқарды. Олардың еңбегінің арқасында мұражайда бай қор жиналды — 5 мыңнан астам тарихи құжат, қолжазба әдеби шығармалар, үкіметтік марапаттар мен көтермелеулердің бірегей жинағы, оқу орнының оқу, ғылыми және қоғамдық өміріндегі маңызды кезеңдерді бейнелейтін алғыс хаттар.

Экспозиция

2008 жылы ҚарМТУ ректоры А.М. Ғазалиевтің бастамасымен мұражай қайта жаңғыртылып, 2008 жылғы 18 желтоқсанда, университеттің 55 жылдығын мерекелеу күндерінде, жаңа экспозиция — университеттің 1953–2008 жылдардағы қалыптасуы мен дамуының шежіресі таныстырылды.

Бай әрі алуан түрлі материалдар өмірі мен қызметі институтпен тығыз байланысты болған тұлғаларға — Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаевтың ҚарПТИ-дегі оқуына, институт ректоры, Қазақ КСР ҒА академигі Ә.С. Сағыновқа, тұңғыш қазақстандық математика профессоры Ә.Ә. Ермековке және Қазақ КСР ҒА академигі Қ.И. Сәтбаевқа арналған дербес стендтерде ұсынылған. Арнайы стендтер Мемлекеттік сыйлықтардың лауреаттарына және ғалымдардың есімін мәңгі есте қалдыруға арналған: «Ұстаз, алдыңызда бас иемін».

Тарихи материалдар келушілерге ұрпақтар сабақтастығын, дәстүрлердің сақталуын, оқытушылар мен студенттердің қоғамдық өмірге белсене қатысуын көрсетеді.

Экскурсиялар

Мұражай қызметкерлері барлық студенттік топтарға университет тарихы, ғылыми-техникалық шығармашылықтың дамуы және патриоттық тәрбие бойынша экскурсиялар өткізеді. Мұражай колледждер мен мектептердің оқушыларымен оқу және ғылыми-ағарту жұмысын жүргізіп, олардың кәсіби бағдар алуына көмектеседі.

The University History Museum is on the second floor of the main building and has been open since 1987.

How the museum was created

The museum owes its creation to Order No. 787 of the USSR Ministry of Higher and Secondary Specialised Education of 10 December 1984, “On the participation of higher education institutions in the all-Union review of the educational work of museums dedicated to the 40th anniversary of the Victory of the Soviet people in the Great Patriotic War”.

Under Rector Abylkas Saginov a Museum Council of leading professors was set up. Veterans of the institute — I. L. Portnoy, I. I. Popov, G. I. Valshtein, N. G. Dyakova and A. N. Lebedev — gave great help in creating and stocking the museum, and painstaking work was done to collect materials and information on the history of the institute.

The museum was formally opened on 28 November 1987, timed to the 70th anniversary of the October Revolution and the 35th anniversary of KarPTI.

The collection

The museum’s first director was A. N. Lebedev, and from 1997 to 2005 it was headed by N. G. Dyakova. Thanks to their work the museum built up a rich collection: more than 5,000 historical documents, handwritten literary works, a unique collection of government awards and honours, and letters of thanks reflecting important stages in the academic, scientific and public life of the university.

The exhibition

In 2008, on the initiative of Rector Arstan Gazaliev, the museum was reconstructed, and on 18 December 2008, during the celebrations of the university’s 55th anniversary, a new exhibition was presented — a chronicle of the university’s formation and development from 1953 to 2008.

A rich and varied collection is shown on personal displays devoted to Nursultan Nazarbayev’s studies at KarPTI, Rector and Academician Abylkas Saginov, Kazakhstan’s first professor of mathematics Alimkhan Yermekov and Academician Kanysh Satpayev — people whose lives and work were closely connected with the institute. Special displays honour State Prize laureates and preserve the memory of scientists under the motto “Teacher, I bow before your name”.

The historical materials show visitors the continuity of generations, the preservation of traditions and the active part teachers and students have played in public life.

Tours

Museum staff run tours for every student group on the history of the university, the development of scientific and technical creativity, and patriotic education. The museum also works with college and school pupils, offering educational programmes and helping them choose a profession.